Afundación comeza os seus programas interxeracionais, que contribúen a reducir significativamente os estereotipos idadistas

Os programas interxeracionais de Afundación, «Fálame da emigración» e «Falamos da escola» empezan este mes de febreiro unha nova edición en centros educativos de toda Galicia.  Achegar ao alumnado de secundaria as experiencias das persoas maiores na emigración e no seu período escolar é o fío condutor de ambos os proxectos no que participan estudantes de secundaria e bacharelato e persoas maiores voluntarias, socias dos Espazos +60 de Afundación. Esta nova edición chegará inicialmente a 10 centros educativos de Ares, Fisterra, Marín, Monforte, Ourense, Trazo, Santiago, Sarria, O Saviñao e Vigo, aos que se incorporarán novas localidades nos próximos meses.

Tras 10 anos de implantación dos seus programas interxeracionais, desde a área de Maiores de Afundación realizouse unha avaliación de impacto entre o alumnado dos centros participantes nos  cursos 2023-2024 e 2024-2025 que mostra como inciden significativamente na transmisión dunha imaxe social positiva e na redución dos estereotipos negativos sobre o envellecemento entre o alumnado. No estudo participaron 543 estudantes de 16 centros de secundaria, que responderon o Cuestionario de Estereotipos Negativos sobre o Envellecemento (CENVE) ao principio e final do programa. A conclusión é que, aínda que inicialmente o 77% do alumnado tiña xa niveis baixos ou moi baixos de estereotipos negativos sobre o envellecemento, tras a súa participación no programa, a porcentaxe incrementouse ata o 89% do alumnado. Así mesmo, outro dos indicadores da avaliación revelou que, tras a participación, a porcentaxe dos estudantes que pensaban que ambas as xeracións teñen algo ou bastante en común subiu do 68 ao 76%.

Neste curso 2025-2026 celébranse 10 anos dos programas interxeracionais de Afundación que chegaron xa a 47 centros educativos de toda Galicia. Neste período participaron 226 persoas maiores voluntarias, que compartiron as súas experiencias, e 6.619 estudantes de secundaria. En total realizáronse 412 encontros nas aulas entre persoas maiores e alumnado, que dedicaron ao programa 824 horas.

«Estes resultados, sumados ás avaliacións que realizamos durante os 10 anos de implantación dos programas entre o alumnado participante, as persoas voluntarias e os docentes, mostran a súa potencialidade e a necesidade de seguir traballando en proxectos interxeracionais que contribúan a unha maior cohesión social. Sen dúbida ratifican o que recolle o Informe Mundial de Idadismo da OMS que subliña que as actividades educativas e as intervencións de contacto interxeracional son, xunto ás políticas e a lexislación, as estratexias máis eficaces para combater o idadismo.», subliña Sabela Couceiro, coordinadora da área de Maiores de Afundación.

OS PROGRAMAS INTERXERACIONAIS

«Fálame da emigración» e «Falamos da escola», desenvólvense en centros escolares situados nas localidades e a súa área de influencia nas que Afundación conta cun Espazo +60: as sete principais cidades galegas e as poboacións de Viveiro, Betanzos, Pontedeume e Monforte de Lemos. Ademais, nesta edición incorporáronse outros municipios como Marín, Sarria, O Saviñao, co obxectivo de ampliar o seu alcance.

Nos encontros na aula, as voluntarias e voluntarios dialogan con estudantes sobre a experiencia dos maiores na emigración e a visión de ambos sobre o pasado e o presente tanto dos movementos migratorios como dos sistemas educativos. A partir do relato experiencial da emigración ou da escola vivido en primeira persoa, doutros recursos didácticos proporcionados por Afundación (documentais, guías didácticas etc.)/ etc.) e de traballos dos escolares sobre os seus vínculos familiares coa emigración e os sistemas educativos pasados, alumnado e maiores establecen un diálogo. Ademais, no caso particular de «Fálame da emigración» reflexionan acerca das motivacións para emigrar, as dificultades, as aprendizaxes, as semellanzas da emigración das persoas maiores e a actual, un intercambio especialmente enriquecedor se hai alumnado inmigrante na aula.

Ambos os proxectos proporcionan un marco de aprendizaxe non formal que favorece a curiosidade, a empatía e a motivación do alumnado, á vez que contribúe a establecer vínculos entre estudantes e maiores baseados na escoita, o respecto e o recoñecemento mutuo e a desmontar estereotipos por ambas as partes, en liña co modelo de educación transformadora promovido por Afundación.  Doutra banda, seguindo a liña estratéxica do «Valor da experiencia» da área de Maiores da entidade, o proxecto favorece que as persoas maiores se sintan escoitadas, útiles  e que vexan recoñecida a súa contribución á comprensión dun capítulo esencial da nosa historia recente.

Imaxes sobre a edición anterior de «Fálame da emigración» e «Falemos da escola», dispoñibles  AQUÍ.