LOS SOLDADOS MÚSICOS

Comentarios

A litografía dos Soldados músicos (1972) de Rafael Canogar está inscrita nun dos momentos máis salientables da súa traxectoria: o tránsito entre o realismo crítico, desenvolvido desde mediados dos anos sesenta, e a progresiva descomposición formal, que caracteriza a súa madurez artística. A obra pertence ao denominado período de relevos e esculto-pinturas (1967-1975); concretamente na serie N.º 39, unha etapa na que Canogar abandona o exclusivismo informalista para introducir a figura humana como testemuño dramático e colectivo da realidade contemporánea. Neste contexto, Os soldados músicos constitúe un exemplo da súa vontade de transformar a imaxe nun instrumento de reflexión ética e social, superando a dicotomía entre abstracción e figuración mediante o conceptual.

Formalmente, a litografía revela moitos dos procedementos característicos da produción gráfica de Canogar nos anos setenta. A composición constrúese mediante fortes contrastes entre masas escuras e baleiros luminosos, organizados cunha tensión xeométrica que ordena o espazo neutro sen eliminar o seu carácter expresivo. As siluetas planas, derivadas de fotografías ou fotólitos, conservan unha intensa presenza física grazas ao tratamento matérico e xestual da superficie. O emprego dunha única tinta intensifica ademais a austeridade expresiva da obra.

Bibliografía

GARCÍA-TIZÓN, A.: Canogar, Servizo de Publicacións do Ministerio de Educación e Ciencia, Madrid, 1973.

CANOGAR, D. & FERNÁNDEZ ORTÍZ, C.: Rafael Canogar [exposición] Centro municipal das Artes, Sala del Paso, 2 de febreiro-2 de marzo, 1999 : Corenta anos de obra gráfica, Concello de Alcorcón, Alcorcón, 1999.

CANOGAR, R.: Canogar: maio-xuño 1996, Museo de Arte Contemporánea Unión Fenosa, A Coruña. 1996.

CANOGAR, R.: Retrospectiva gráfica 1959-2003: decembro 2003-xaneiro 2004. Rafael Canogar, Museo Casa da Moeda, Madrid, 2003.

SVESTARON SIMAT, M: Rafael Canogar: obra gráfica (1960-2001), en Fundación CIEC : Centro Internacional da Estampa Contemporánea : [exposicións, 2002-2003], Fundación CIEC, Betanzos, 2003, pp.39-43.

ZUGASA, M.: Rafael Canogar: Obra gráfica, 1959-1990, Museo de Belas Artes de Bilbao=Bilboko Arte Ederretako Museoa, Bilbao, 1990. 

Exposiciones

“Rafael Canogar: Obra gráfica, 1959-1990”. Do 10 de xullo ao 23 de outubro de 1990. Museo de Belas Artes de Bilbao, Bilbao. 

“Rafael Canogar: Obra gráfica, 1959-1990”. Do 22 de febreiro ao 24 de marzo de 1991. Auditorio de Galicia. Santiago de Compostela. 

Reproducciones

CANOGAR, D. & FERNÁNDEZ ORTÍZ, C.: Rafael Canogar [exposición] Centro municipal das Artes, Sala del Paso, 2 de febreiro-2 de marzo, 1999: Corenta anos de obra gráfica, Concello de Alcorcón, Alcorcón, 1999.

CANOGAR, R.: Retrospectiva gráfica 1959-2003: decembro 2003-xaneiro 2004. Rafael Canogar, Museo Casa da Moeda, Madrid, 2003.

ZUGASA, M. : Rafael Canogar: Obra gráfica, 1959-1990, Museo de Belas Artes de Bilbao=Bilboko Arte Ederretako Museoa, Bilbao, 1990.